E-Dergi Oku 
E-Bültene Abone Olun
 
MARİNSU İZOLASYON
METXY
INTERNATIONAL PAINT
ETAP MARINE

Tekne ve Gemi Elektrik Uygulamaları Nasıl Yapılır

Tekne ve Gemi Elektrik Uygulamaları Nasıl Yapılır

21 Ekim 2013 Pazartesi / 13:25 | TEKNİK
40. Sayı (Eylül-Ekim 2013)

Fikret Kır Demo Marine Genel Müdürü
Fikret Kır
Demo Marine
Genel Müdürü


Küçük boy bir teknenin elektrik uygulamalarını, “Planlama”, “Projelendirme” ve “Uygulama” olarak üç özet aşamada inceleyebiliriz.

Planlama
Planlama kısmında dikkat edilecek hususlar:
1- Teknenin tipi: Tekne tipine göre kullanılacak elektrik cihazları farklılık gösterir. Ahşap tekneler için farklı metal tekneler için farklı sistemler kullanılır. Ahşap teknelerde izolasyon çok sorun teşkil etmezken, metal teknelerde durum farklıdır. Metal teknelerde izolasyon çok iyi olmalı ekipman seçimleri buna göre yapılmalıdır. Aksi durumda bütün cihazlar kaçaklardan etkilenecektir.
2- Teknenin boyu: Teknenin boyuna göre kullanılacak cihazlar farklılık gösterir. Teknenin boyutlarına göre ve genel arragement planına göre bir elektrik proje planlama yapılması gerekmektedir.
3- Klaslama: Klaslama, belirlenen klas kuruluşu tarafından proje ve uygulama sırasında uygulanacak standart ve kuralların neler olacağını belirler. Projelendirme esasları, malzeme seçim esasları klas kuruluşu kurallarına uygun olmalıdır.
4- Ekipman seçimi: Yukarıda belirttiğimiz durum ve kurallara göre teknede kullanılacak ekipmanın seçimi yapılır. Ekipmanlar seçilirken, marin tip olmalarına dikkat edilmeli, vibrasyondan etkilenmeyen ekipmanlar tercih edilmelidir. Bir diğer önemli konu ise ekipmanların kendini kanıtlamış iyi ekipmanlar olmasına dikkat edilmelidir. Türkiye için yapılan teknelerde Türk Malı ekipmanları kullanmakta hem servis hem de marka yaratma açısından büyük faydalar vardır.
5- Yük hesabı: Seçilen ekipmanlara göre yük hesabı yapılarak, kullanacağımız jeneratör ve dağıtım panolarının güçleri tespit edilir.

Projelendirme
Planlama kısmı tamamlandıktan sonra projelendirme safhasında teknenin tüm projeleri hazırlanır. Projelendirme, gemi için hazırlanmış teknik şartname – spesifikasyona uygun bir şekilde yapılır. Yerleşim planları, kablo yolları, tüm ana dağıtım ve kontrol panolarının projelendirmesi yapılır. Kullanılacak kablo tip ve kesitleri belirlenir. Bu belirlemeler yapılırken kabloların marin tip olması ve yangın korumalı olması çok önemlidir. 
Projeler hesaplanan teknenin güç kapasitesi doğrultusunda teknik şartnameye göre hazırlanır. Her türlü acil durumda kullanılacak şekilde basit olmalı, seyir emniyeti ön planda tutulmalıdır. Panolar ana kullanım ve acil kullanım olarak ayrılmalıdır.
Teknenin denizde olacağı ve kara ile bağlantısının çok nadir olacağı düşünülerek bir projelendirme yapılmalıdır. Yapılacak projelendirme hemen  herkesin anlayacağı uluslararası formatlara uygun olmalıdır. Asla projesiz bir revizyon ve uygulama yapılmamalıdır. 
Projelendirme, teknenin kaza, yara alma, su alma, yangın gibi riskler içerisinde dahi en azından acil durum modunda seyir yapabilme, yardım isteyebilme ve denizde sağ kalabilme kurallarına uygun biçimde yapılmalıdır.

Uygulama
1- Elektrik donanımlarının; tüm normal operasyonel ve durgun koşullarda acil durum elektrik güç kaynağı olmaksızın gemi tesisatı için gerekli olan elektrik enerjisi ile acil durumlarda geminin emniyeti için gerekli olan elektrik enerjisini sağlayacak ve mürettebat ile gemiyi elektrik zararlarından koruyacak nitelikte olması gerekir.
2- Ana ve yardımcı tevzi tabloları, personeli tehlikeye sokmadan gereken aygıt ve teçhizata kolayca ulaşabilecek şekilde düzenlenir.
3- Acil durum güç kaynağı, aydınlatma, dâhili haberleşme veya işaretler için gerekli kablo ve teller; kuzineler, çamaşırhaneler, makine dairesi ana mahalleri ve kaportaları ile diğer yangın tehlikesi fazla olan alanlardan mümkün olduğu kadar uzak olacak şekilde döşenir. Yangın pompalarını acil durum dağıtım tablosuna bağlayan kablolar, yüksek yangın tehlikesi olan alanlardan geçmesi hâlinde, yangına karşı dirençli cinsten olur. Bütün bu kablolar, uygulanabildiği takdirde, bitişik bir mahaldeki yangının neden olacağı perdelerdeki ısınmayla çalışamaz hâle gelmeyecek şekilde döşenir.
4- Kablo ve teller ısınma ve diğer hasarlardan korunacak şekilde döşenir ve desteklenir.
5- Tüm devreler kısa devre ve aşırı yüke karşı korunur.
6- Aydınlatma donanımı, kablo ve tellere zarar verebilecek sıcaklık artışını ve çevredeki malzemenin aşırı ısınmasını önleyecek biçimde düzenlenir.
7- Kablo yolları mümkün olduğu kadar doğrusal, mekanik hasarlara maruz kalmayacak ısı kaynaklarından uzak, özellikle yakıt ve yağlama yağı damlalarına karşı korunmalı sintinelerden uzak ve kolayca kontrol edilebilir tarzda olur.
8- Elektrik kabloları mümkün olduğu kadar seyir cihazlarının yakınına döşenmez ve cihazları bozacak manyetik alan oluşturmalarını önleyecek tarzda yerleştirilir.
9- Aydınlatma lambalarının ampullerin kırılmasını önlemek amacıyla korumalı olması gerekir.
10- Ana aydınlatma sistemi, ana elektrik güç kaynağından beslenir, yolcuların ve personelin normal olarak ulaşabileceği bütün mahalleri yeterince aydınlatır.
11- Acil durum elektrik güç kaynağı, yeniden şarj edilebilir acil durum için kullanılacak elektrik yüklü bir akü bataryası veya bir yakıtla bağımsız olarak çalışan bir motordan tahrik alan bir jeneratör olabilir.
12- Acil durum elektrik güç kaynağının acil durum dağıtım tablosu ve acil durum aydınlatma dağıtım tablosu mümkün olduğunca üst güverte üzerine yerleştirilir. Bu kısma açık güverteden ulaşılabilinmesi gerekir.
13- Ana panoların ve yardımcı tevzi panolarının bağlantı ve markalamaları projelerle aynı olmalıdır.
14- Kablolarda ek olmamalı, olursa bir kutu içinde yapılmalı ve belirtilmelidir.
15- Farklı voltajdaki sistemler bir arada olmamalı, mümkünse aynı pano içinde kullanılmamalıdır.
Uygulama yapılacak tekne boyutu biraz büyüdüğünde ise işler daha karmaşık hale gelmektedir. Bu sebeple daha organize çalışmak gerekir. Tekne boyları uluslararası seyir yapacak büyüklükte gemiler için dikkat edilmesi gereken elektrik-navigasyon sistemleri için yapılacak çalışma Tablo 1’deki gibi özetlenebilir. Bu uygulama tablo akışı esas alınarak aşağıdaki teknik detaylara uyulması oldukça önemlidir.

Elektrik İşleri Teknik Şartnamesi

A- Projelendirme
1- Projeler uluslararası kurallara uygun yapılmalıdır.
2- Gemi projelerinin tamamı ya da en önemlileri imalata başlamadan en az 3 hafta önce bitirilmeli ve teslim edilmelidir. Projeler hem PDF hem de printer çıktısı olarak teslim edilmelidir. Gerekiyorsa Class kuruluşuna bir kopya gönderilmelidir.
3- Proje teslimatı, revizyon vb. takii için proje firması tarafından bir takvim verilmeli ve bu takvim en az haftada bir update edilmelidir.
4- Projelerle ilgili hesaplar ve diğer detaylar (kablo kesitleri-miktarları, kullanılacak yolların-menhol vb. malzemenin miktarı) projelerle beraber ya da daha önce gönderilmelidir.
5- Kablo yollarının ve ekipman yerleşimleri proje yapıldıktan sonra birebir yerinde tekrar kontrol edilmeli, geçiş güzergahları net olarak belirlenip revizyon proje olarak projelere işlenmelidir.
6- Zaruri şartlardan dolayı değişen kablo yolu ekipman yeri vb. imalatlar projelere işlenmelidir.
7- Monte edilen aydınlatma ekipmanları, siren, döner lamba, dedektor vb. projelerde gösterilen yerlere veya ona yakın yerlere monte edilmemiş ise revizyon projeleri yapılmalıdır.
8- Projelere konulabilecek her türlü detay işlenmelidir.
9- Tüm projelere pano renk kodları, pano tipi, pano kodu vb. detaylar işlenmelidir.
10- Herhangi bir değişiklik istenmediği takdirde projelerde bir değişiklik yapılmamalı, eğer class kuralları gerektiriyorsa yapılan değişiklik bildirilmelidir.
11- Emergency jeneratörü, liman jeneratörü gibi kullanmadığımız gemilerde ESB to MSB transfer sistemi projelerimizden çıkartılmalıdır.
12- Baş ve kıç ırgat panoları ya da ‘twin in one’ pano tiplerinde iki ayrı besleme, iki ayrı şalter-trafo vb. kullanılarak birbirinden bağımsız çalışma sağlanmalıdır.
13- Elektrik motorlu slop pompa sistemlerindeki konvertör kontrol sisteminde kontrol konsoluna rpm ve güç ya da ampermetre konmalı ayrıca sistem minimum fix bir devirde çalışarak bunun altına inmeyecek şekilde tasarım yapılmalıdır.
14- Emergency jeneratör remote position olduğunu belirtir bir indikatörün ECR deki MSB üzerine konmalı ve yine bu sistemden sinyalin alarm monitoring sisteme taşınmalı herhangi bir şekilde manuel konuma geçtiğinde alarm verecek şekilde projelendirilmelidir.
15- Pano, SWB ve sistemlerde kullanılan ekipmanların operation ya da instruction kitapçıkları projelerle birlikte verilmelidir.
16- Yapılan sistemlerin operation kitapçıkları hazırlanarak projelerle birlikte verilmelidir.
17- Başka sistemlerle beraber yapılan projelerin her yönü incelenmeli ve diğer firmalara bilgi verilmelidir.
18- Projelerdeki revizyon tarihleri güncel olmalıdır.
19- Makine dairesi sintine transfer pompası, otomatik çalışma sinyalini alarm sisteminden almalı bu sinyal sintine kuyularında herhangi biri high level alarm verildiği anda gelecek şekilde olmalıdır. 
20- Tüm motor starter boxlara Ampermetre konulmalıdır.
21- Tüm motorlara RUN HOUR METER konulmalı/orijinal sistemlere ait olan motorlara da run hour meter konulmalıdır.
22- Starterler içinde kullanılan termik rölelerin set değerleri ayarlanıp kırmızı renkli bir işaretle işaretlenmeli ya da termik etiketi yazılırken yanına set değeri de yazılmalıdır.
23- Orijinal sistemlerin kablolama projeleri en azından tek hat olarak yapılıp proje kitabına eklenmelidir.
24- Tüm projelerde kullanılan pano, remote start-stop emg. stop gibi uzakta bulunan ekipmanların yerleri açıkça belirtilmelidir.
25- MSB, ESB, BRG, ECR, CCR console ve tüm starter projelerine bu sistemlerde kullanılan ACB, molded circuit breaker, kontaktor, röle, termik, anahtar, buton gibi ekipmanların instruction kitapçıkları eklenmelidir.
26- ECS, alarm sistemi gibi 24 VDC kullanılan sistemlere projelendirmede DC/DC konvertor eklenmelidir.
27- İnsulation monitoring system yeniden projelendirilerek sistemin her motoru ayrı ayrı stop etmesi, yani bir motorda kaçak varsa tüm sistemi etkilemeden sadece kaçak olan motoru devreden çıkaracak şekilde yapılmalıdır.
28- Projelere sistemler için gerekebilecek minimum spare part list eklenmelidir.
29- Gemi yük analiz raporu hazırlanmalıdır.
30- Tek hat diagramları hazırlanmalıdır.
31- İmalatta kullanılan buat vb. malzemeler projelere işlenmelidir.
32- Starterler içinde kullanılan zaman rolelerinin set değerleri yazılmalıdır.
33- ESB’den beslenen starter ve sistemler için ayrı bir booklet yapılmalıdır.
34- ESB’den beslenen starter ve sistemlerin panoları üzerine kırmızı etiketlerle SUPPLY FROM EMERGENCY SWİTCHBOARD yazılmalıdır.

B- Atölyede Yapılan İmalatlar
1- İmalatlar uluslararası kurallara uygun yapılmalıdır.
2- İmalatlar tamamen projelere uygun yapılmalıdır, imalatlar sırasında proje görünüşleri dikkate alınmalı eğer genel görünümde bile bir değişiklik varsa proje bölümüne bildirilerek revizyonu yapılmalıdır.
3- İmalat teslimatı, revizyon montaj ve devreye alma için bir takvim belirlenmeli bu takvime uyulmalıdır herhangi bir sebepten gecikmeler oluşacaksa 3 gün önceden bildirilmelidir.
4- Class kuruluşlarına teslimatı yapılan imalatlar tam, eksiksiz her türlü komponenti üzerinde olmalıdır. Class için verilen davet gününe uyulmalıdır.
5- Panoların kapak ve komponent topraklamaları muntazam yapılmalıdır.
6- Pano içerisindeki her türlü komponent muntazam montaj edilmiş olmalıdır.
7- Her panonun içinde pano anahtarı olmalı teslimatta bunlar kontrol edilmelidir. Pano kenarlarına zincirli ya da başka bir şeyle bağlanabilen bir yöntem de tercih edilebilir.
8- Her panonun içinde imalat projesi konmalı teslimatta bunlar kontrol edilmelidir. Pano içine proje cebi yapılırsa daha düzenli olacaktır.
9- Panolar teslimat sırasında güzelce sarılmış ve muhafaza edilmiş olmalıdır. Kırılması muhtemel ekipmanlar daha güzel korunmalı içine toz vb. girmesi muhtemel ekipmanlar toza karşı korunmuş olmalıdır.
10- Eksik komponentle teslim edilmiş pano, konsol varsa teslimat tutanağında eksik ekipmanlar muhakkak belirtilmelidir.
11- Panolar ve konsollar için belirlediğimiz standartlara ve arajmanlara uyulmalı bir değişiklik yapılmışsa bildirilmelidir.
12- MSB, ESB, ECR, CCR, KÖPRÜ KONSOL ve WING KONSOL etiketleri siyah zemin üzerine beyaz yazılı olmalıdır.
13- Atölye tarafından gönderilen her ekipman buton, sw vb. kesinlikle etiketlenmiş olmalıdır.
14- Eksik, hatalı veya revizyona tabi tutulan sistemlerde bu işlemlerin tamamı bildirilmelidir.
15- Gemi üzerinde comissionin yapılan sistemler için comissioning sonrası rapor tutulmalıdır.
16- Gemide montajı gereken tadilatlar, montajlar ve onarımlar belirlenen takvim içinde yapılmalı sonrasında raporlanmalıdır.
17- Bundan sonraki projelerimizde gemide soft starter sistemine geçiş yaptığımızdan tüm imalatlarımız buna göre yeniden yapılmalıdır.
18- Pano ve sistem teslimatı öncesi atölyede kesinlikle kaçak kontrolü yapılmalıdır.
19- Konsollara konacak malzemelerin temin ve teslimi ile ilgili bir takvim belirlenmeli ve buna göre hareket edilmelidir.
20- Konsol ve SWB’ler montaj ve demontajı zamanında yapılmalı sonrasında muhafaza iyi yapılmalıdır.
21- Pano ve konsolların boyalarından birer paket verilmelidir.
22- Panolarda kullanılan kablo giriş rekorları EMC tip seçilmelidir.
23- Kullanılacak olan tüm ekipmanlar Tip Onay sertifikalı olmalıdır, olmayanlar bildirilmelidir.
24- Starterler içinde kullanılan zaman rolelerinin set değerleri etiketle beraber yazılmalıdır.
25- Emergency SWB beslenen pano ve starterlerin üzerine kırmızı bir etiketle SUPPLY FROM EMERGENCY SWB etiketi konulmalıdır.

C- Gemideki Montaj İşleri
1-Kablo geçişleri ve kablo yolları kurallara uygun olmalıdır.
2-Kablo yolları ve ekipman yerleşimleri proje yapıldıktan sonra birebir yerinde tekrar kontrol edilmeli, geçiş güzergahları net olarak belirlenip revizyon proje olarak projelere işlenmelidir.
3-Kablo yollarının güzergahları belirlenirken; boru, havalandırma ve diğer donatım birimleri ile birlikte hareket edilerek bunlar da not olarak çalışma projelerine aktarılmalıdır.
4-Zaruri şartlardan dolayı değişen kablo yolu ekipman yeri vb. imalatlar yenilenmeli ve projelere işlenmelidir.
5-Kablo yolları ve ekipman yerleri belirlenirken genel arajman planlarına uyulmalıdır.
6-Kablo yolları, motor boruları ve panoların yerleşimleri hem teknik açıdan hem de estetik açıdan iyi olacak şekilde belirlenmelidir.
7-Montaj işçiliğinde estetik ve düzgünlüğün sağlanmasına önemle dikkat edilmelidir.
8-Montaj işçiliği sırasında gemi gövdesinde direk olarak boru vb. kaynatılmamalıdır, her türlü kaynak için dablin kullanılmalıdır.
9-Montaj işciliği sırasında keskin yüzeyli ve yanaklı malzemeler taşlanıp kullanılmalıdır.
10-Elektrik kablo boru montajları dablinli yapılmalı ve boru çapları büyük seçilmemelidir.
11-Elektrik kablo boru ağızlarına havşa açılarak keskinlik giderilmelidir.
12-Geçiş menholleri posta geçişleri için çok büyük seçilmemelidir. 500 ya da 600’lük menhol geçişleri yapılmadan önce gemi inşa mühendislerine sorulmalı ve onay alınmalıdır.
13-Yukarıdan dikme şeklinde boru ya da yol inmek yerine mümkün olan her yerde aşağıdan yukarı kablo borusu şeklinde ya da parçalı yollar alabandadan şeklinde olmalıdır.
14-Kablo yollarının, menholların ve boruların kaynakları muntazam yapılmalıdır.
15-Yapılmış olan her türlü montaj ve kaynak sonrası taşlama kesinlikle yapılmalıdır.
16-Kaynak ve taşlama sonrası boyanma işleminin yapılması takip edilerek boya işleri yapılmalıdır.
17-Montaj edilen aydınlatma ekipmanları, siren, döner lamba, dedektör vb. projelerde gösterilen yerlere veya ona yakın yerlere monte edilmeli, miktarları yine projelerdeki miktarlarda olmalıdır. Eğer zorunlu bir sebepten dolayı miktarlar ve yerler değişirse bildirilmelidir.
18-Montaj işlerinde estetik ve sağlamlık hassasiyeti kesinlikle göz önünde olmalıdır.
19-Sistemlerin gemi teslimleri, survey testleri sırasında atölyeden bir kişi gemide olmalıdır.

D- Gemi İmalatları
1-Gemi imalatı daha önce belirlenmiş programa göre başlamalı ve bu programa uyularak devam etmelidir.
2-Programda oluşan aksamalar tespit edilmeli ve program her 15 günde bir güncellenmelidir.
3-Gemi imalatı ile ilgili gemi sorumlusu sürekli imalatlar hakkında raporlama yapmalı ve iyi bir koordinasyon halinde bulunmalıdır.
4-Kablo çekme işleri özenli bir biçimde yapılmalı her sistem için belirlenen kablo kesitleri ve tipleri kullanılmalıdır.
5-Kablolama yaparken kablo uçlarında en fazla 1-1,5 metre fazlalık bırakılmalı 1,5 metreyi aşan fazlalıklar kesinlikle bırakılmamalıdır.
6-Herhangi bir şekilde hasarlanan ve hasarlandığı tespit edilen kablolar sabitlenmiş dahi olsa rapor edilmeli ve sonrasında değiştirilmelidir.
7-Kablolama sırasında sadece kalın kablolarda telleme yapılmalı diğer tüm kablolarda açılır kapanır kablo bağı kullanılmalıdır.
8-Kablolama ile birlikte kablo bağı yapılırken bağlanan kablolar daha sonra muntazam kroşelenecek miktarlarda bağlanmalı çok fazla kablo bir bağla bağlanmamalı ayrılmalıdır.
9-Kablo dönüşleri muntazam olmalı kablolar kırılmayacak, hasar görmeyecek açılarda yumuşak dönüşlerle döndürülmelidir.
10-Kablolama yapıldıktan sonra kablolar yerlerde bulunmamalı, kablolar rulo yapılıp kablo bağları ile uygun bir şekilde geçici sabitlenbelidir.
11-Kablolama yapıldıktan sonra gemi sorumlusu tarafından kablo kontrolü yapılmalı, eksiksiz ve doğru yapıldığı raporlanmalıdır.
12-Kablolama yapılırken tüm kurallarla birlikte estetik ve göze hoş gözükür bir kablolama yapılmalıdır.
13-Sistem, ekipman, pano vb. bağlantıları yapılırken kesinlikle rekor kullanılmalı ve gereken yerlerde eriyen makaron ya da hortum kullanılmalıdır.
14-Bağlantı yapılırken kabloların topraklamaları da bağlanmalıdır.
15-Bağlantılar projelere uygun yapılmalı, herhangi bir değişiklik yapılmışsa yazılı rapor edilmelidir. Yapılan değişikliğin projelere işlenmesi sağlanmalıdır.
16-Bağlantı yapılırken kablolar markalanmalıdır. Geçici markalama yapmak yerine kalıcı markalama yapmak da tercih edilebilir.
17-Bir sisteme ait tüm bağlantılar bittikten sonra tekrar kontrol edilmeli ve bağlantıların eksiksiz ve doğru yapıldığı raporlanmalıdır.
18-Kablo bağlantıları yapılırken kesinlikle kablo ucu, kablo pabucu kullanılmalıdır.
19-Kablolar pano girişlerinde bantla bantlanmalı, yapılabilirse eriyen makaron geçirilerek muntazam hale getirilmelidir.
20-Bağlantılar yapılırken tüm kurallarla birlikte estetik ve göze hoş gözükür bir bağlantıya dikkat edilmelidir.
21-Sistem devreye alınmadan önce mümkünse gemi jeneratörü çalıştırılacak ve sistem öyle devreye alınacaktır.
22-Sistemler devreye alınırken ve Survey teslimleri sırasında gemi sorumlusu muhakkak bulunacak ve sistemdeki aksaklıkları giderecektir.
23-Sistemleri devreye almadan önce gerekli kontroller yapılacaktır.
24-Herhangi bir sistem devreye alındıktan / çalıştırıldıktan sonra o sistem üzerinde sökme takma ekleme çıkarma yapılmayacaktır. Yapılması gerekiyorsa muhakkak rapor edilecek ve sonrasında yapılacaktır.
25-Pano içlerinde gelen projeler pano içlerinde korunacaktır.
26-Çalışma sırasında kirlenecek olan pano içleri ve çevre temizlenecektir.
27-Bağlantı yapılan ekipmanların içine su, toz vb. girmesini engellemek için bağlantı sonunda ekipmanlar muntazam olarak kapatılmalıdır.
28-Dışarıdaki tüm ekipman bağlantılarında eriyen makaron kullanılacaktır.
29-İmalatlar sonrasında tüm kroşe, dolgu ve sabitleme işleri yapılmalıdır.
30-İmalatlar geminin genel iş planına ve Survey teslim tarihlerine riayet edilerek yapılmalıdır.

E- Gemi Teslimatı
1-Teslimat öncesi kesinlikle sistem kontrol edilmeli doğru çalıştığı görülmelidir.
2-Sistem uygulaması ile projenin aynı olduğu kontrol edilmeli sistemde revizyonlar varsa raporlanmalıdır.
3-Elektrik motoru ve veya sistemin izolasyon testi yapılmalı ve kaçak olmadığı tespit edilmeli, kaçak varsa giderilmelidir.
4-Sistemde kırık ya da hasarlı ekipman olmadığı tespit edilmelidir varsa raporlanmalı ve değiştirilmelidir.
5-Teslimatı yapılan sistem üzerinde kesinlikle değiştirme yapılmamalıdır.
6-Teslimat ve comissioning sonrası rapor yazılmalıdır.
7-Teslimat öncesi tüm gemideki ekipmanlar etiketlenmelidir.
8-Tüm panolardaki bağlantılar eğer bağlantı sırasında yapılmamış ise markalanmalıdır.
9-Tüm kablo geçiş dolgularının muntazam olduğu kontrol edilmelidir.
10-Tüm montaj elemanlarının kaynak ve taşlama işlerinin yapıldığı kontrol edilmelidir. 
11-Tüm kroşe, markalama ve sabitlemeler kontrol edilmelidir.
12-Teslimat öncesi tüm gemi kaçak kontrolünden geçirilmeli ve kabul edilemez tüm kaçaklar giderilmelidir.
13-Teslimat sırasında sistemlerin çalışması normal koşullarda ve tam olarak sağlanmalıdır.

Ayrıca seyir, navigasyon ve haberleşme sistemlerinin elektrik uygulamaları için ise aşağıdaki teknik kurallara uyulması emniyet açısından oldukça önemlidir.

GMDSS VE NAVİGATION EQUIPMENT BAĞLANTI VE KURULUNA AİT TEKNİK ŞARTNAME

Antenler
1-Anten arajmanı yapılırken antenlerin birbirlerini etkileme mesafelerine bakılmalı, birbirine yakın konulmamalıdır, özellikle navtex anteni diğer antenlerden (özellikle yüksek çıkış veren) 10 metre uzaklığa konulmalıdır.
2-Anten kablo girişleri muntazam yapılmalı giriş rekor kısımlarına makaron geçirilmeli, gerekirse silikonla izole edilmelidir.
3-Anten kablolarında 25 cm’den daha büyük boşta kablo bırakılmamalıdır.
4-Antenlerin bağlantıları muntazam yapılmalı, bağlantı ekipmanları paslanmaz malzeme olmalıdır.
5-Anten boruları muntazam yaptırılmalı, boru üzerine kablo geçişi için perde geçiş maşonu kaynattırılmalıdır.
6-Yüksek borulara kesinlikle support kaynattırılmalıdır.
7-SSB MF/HF anten topraklaması bakır plakası paslanmaz bir metale kaynattırılarak gemi gövdesine bağlanmalıdır.
8-SSB MF/HF anteninin konduğu bölgeye dışarıdan teması engellemek için korkuluk yaptırılmalıdır. Ayrıca o bölge sarı bir renk boya ile boyatılmalıdır.
9-Anten kabloları minimum RG214 kablo tipi olmalıdır.
10-Anten kablo soketleri güzel ve düzgün monte edilmelidir.
11-Anten arajmanı yapılırken orijinal kablo boyları hesaplanmalı ve yollar ona göre yapılmalıdır.
12-Antenlerin yakınına ya da üzerlerine marka model etiketleri konmalıdır.
13-Anten montajı ile ilgili yeni çıkan regülasyonlara da dikkat edilmelidir.

Kablolama
1-Kablolama yapılırken sistemlerin kablo tipleri göz önüne alınmalıdır.
2-Sinyal kabloları sistemlerin kitap değerlerine uygun olmalıdır.
3-Güç kabloları uygun kesitlerde ve deniz tipi olmalıdır. 230 volt güç kabloları en az 2x2,5 mm olmalı 24 VDC kablo kesitleri ise en az 2x4 mm olmalıdır. Kablo kesitleri sistemlerin güç ve voltaj düşüm değerleri hesaplanarak seçilmelidir.
4-Kablolama yapılırken kesinlikle kablo yolları kullanılmalı kablolama sonrasında muntazam şekilde kroşeleme ve sabitleme işlemi yapılmalıdır.
5-Kullanılan her sistem için ayrı ayrı bağımsız besleme kabloları kullanılmalıdır.
6-Akü  kabloları (-) ve (+) olarak farklı farklı kablo yolarlından geçmelidir.
7-Kablolama yapılırken hasarlanma olmamasına azami dikkat edilmelidir.
8-Kablo geçişleri kesinlikle kablo geçiş rekorlarından yapılmalıdır, kablo geçiş rekorları iyice sıkılmalı gevşeklik olmamalıdır.
9-Başaltı ve diğer mekanlarda kullanılan sinyal ve güç kabloları kesinlikle boru içerisinden geçmeli dışarıdan gelecek darbelere karşı korunaklı olmalıdır.
10-Kablo boyları uygun hesaplanmalı mümkünse hiçbir şekilde ek yapılmadan kablolanmalıdır.
11-Kablolarda 25 cm’den fazla boşta kablo bırakılmamalıdır.
12-24 VDC besleme kabloları mümkün olduğunca kısa mesafelerde dağıtım yapılmalıdır.

Projelendirme
1-Ekipman montajı öncesi gemiye uygun arajman çıkarılmalı projelendirme esası buna dayanmalıdır.
2-Projelendirme SOLAS, COMSAR vb. kurallara uygun yapılmalıdır.
3-Projelendirme de kablo numaraları açık anlaşılır olmalıdır.
4-Tüm detaylar projelere işlenmelidir.
5-GMDSS ve NAV cihazlarının besleme panolarının uygun yapılabilmesi için, güç ve voltaj değerlerinin doğru biçimde verilmesi gereklidir. Ayrıca kablo kesitleri de belirtilmelidir.
6-GMDSS sistemleri için projelendirme yaparken her sistem birbirinden bağımsız bir şekilde çalışacak şekilde projelendirme yapılmalıdır.
7-GMDSS 24 VDC besleme panosu için sürekli monitoring olan bir kaçak izleme sistemi istenmelidir.
8-GMDSS  ve NAV cihazlarının 230 volt Emergency beslemesi için EMG SWB’den bağımsız bir besleme kablosu-kabloları istenmelidir.
9-Projelendirme ile birlikte tüm kullanım detayları ve sistemlerin sertifikaları eksiksiz olmalıdır.
10-Sistemler için kullanılacak güç kaynakları, sigorta vb. ekipmanlar uygun değerde seçilmelidir.
11-Projelendirme esnasında elektrik taşeron firma ile koordine halinde olunmalıdır.

Montaj
1-Montaj öncesi GMDSS, köprü üstü ve Bridge consol arajmanı iyice belirlenmeli montaj işlemi ona göre yapılmalıdır.
2-Montajı yapacak güç kaynakları, fuse box, charger gibi cihazlar en uygun yerlere kolay ulaşılabilir kolay bakım yapılabilir bir şekilde monte edilmelidir.
3-Montaj yaparken cihazlara gerekiyorsa foundition vb. yaptırılmalıdır.
4-Montaj sırasında cihazlar prosedürlere uygun montaj yapılmalıdır. Cihazların zarar görmesi engellenmelidir.
5-Monte edilen cihazların sağlamlığı, seri numaraları, tipi vb. detaylara bakılmalı faturalarla karşılaştırılarak doğruluğu kesinleştikten sonra monte edilmelidir.
6-Eksik, hatalı, arızalı cihaz monte edilmeden önce kesinlikle sorumlu kişilere (Armatör-Fruno) rapor verilmelidir.
7-Monte edilen cihazların yeni regülasyonlara uygunluğu kesinleştikten sonra montaj işlemi yapılmalıdır.

Bağlantı
1-Cihazların bağlantıları kesinlikle doğru ve muntazam olmalıdır.
2-Bağlantı yapılırken kablo uçlarına kesinlikle kablo papucu takılmalıdır.
3-Konsol içi kablolar kesinlikle kablo yolları içinden gitmelidir.
4-Kablo izolasyonları yeteri kadar soyulmalı çok uzun izolesiz kablo olmamalıdır.
5-Bağlantı öncesi kablolara ek yapılmamalıdır, ek yapmak zorunda kalınırsa kesinlikle bir joint box içinde klemens ile ek yapılmalı ve bu ek projede belirtilmelidir.
6-Bağlantı yapılan tüm kabloların uçlarına projeye uygun olarak marka ve numara konmalıdır.
7-Bağlantı yapılan tüm kablolar klipslenmelidir.
8-Kablo bağlantısı yapılmadan ve yapıldıktan sonra kaçak olup olmadığı kontrol edilmelidir.
9-Tüm bağlantı kablolarının ve cihazların toprak kabloları kesinlikle doğru şekilde bağlanmalıdır.
10-Konsol içinde ya da cihaz içinde yapılan bağlantılarda da kablo papucu kullanılmalıdır.
11-Cihazlara ait orijinal bağlantı aparatları varsa kesinlikle bu aparatlar kullanılmalıdır.
12-Bağlantı sonrası bağlantıların projelere uygunluğu kontrol edilmelidir.

Çalıştırma
1-Çalıştırma öncesi tüm bağlantıların 230 volt ve 24 VDC besleme bağlantılarının doğru yapıldığı bir kez daha kontrol edilmelidir.
2-Cihazlar çalıştırılıp devreye alındıktan sonra seri numaraları ve cihazların software versiyonları kontrol edilmeli eğer eski versiyonlar varsa versiyonlar yenilenmelidir.
3-Cihazlar çalıştırılıp gerekli ölçümler yapılmalıdır. Ölçümlerden kasıt, AC besleme gerilimleri, DC besleme gerilimleri, gerilim düşümleri, cihazların çıkış güçleri, doğru transmit ve receiving yaptıkları görülmelidir.
4-SART, EPRIP gibi cihazların programları yapılmalı çalıştıkları görülmelidir.
5-SATCOM, SSB gibi cihazların test mesajları gönderilmeli alınmalıdır.
6-DSC vb. testler yapılmalıdır.
7-SSAS mesajlarının testleri yapılmalıdır.
8-Diğer GMDSS cihazlarının testleri tam anlamıyla gerçekleştirilmelidir. Kalibrasyon gerekiyorsa yapılmalıdır.
9-Navigation cihazlarının tamamı teker teker çalıştırılıp kalibrasyon gerekiyorsa yapılmalıdır.
10-GYRO ve Autopilot  test edilmeli kalibrasyonu yapılmalıdır.
11-VDR ile ilgili tüm testler yapılmalı çıktılar alınmalıdır.
12-Cihazlar devrede iken kaçak olup olmadığı kontrol edilmeli eğer kaçak varsa giderilmelidir.
13-Cihazların doğru çalıştığı versiyonların uygunluğu görüldükten sonra teslimat öncesi cihazların besleme sigortaları kapatılmalıdır.

Teslimat
1-Cihazların teslimi teker teker tüm cihazların projeye uygun arajman, kablolama, bağlantı yapıldığı gösterilerek, çalıştırılarak yapılmalıdır.
2-Her cihaz için ayrı ayrı comissioning raporlar hazırlanmalıdır. Raporlar yetkili kişilere imzalatılmalıdır.
3-Sea trial ve surveyler sırasında servis elemanları bulunmalı ve cihazların doğru, kurallara uygun olarak çalıştığını göstermelidir.
4-Operatör ya da Owner firmanın GMDSS numaraları cihazların seri numaralarına uygun olarak tüm cihazlara girilmeli ve doğru olarak çalıştığı görülmelidir.
5-SATCOM, SSB, SART, EPIRP, TELEFON, DATA vb. tüm protokoller çalıştırılmalı, hepsinden test mesajları gönderilip alınmalıdır.
6-DSC vb. sinyaller test edilmelidir.
7-VDR çıkışları alınmalıdır.
8-Survey ve sertifikasyon sırasında gerekecek tüm sertifika, belge ve raporlar hazırlanmalıdır.
 


İlginizi çekebilir...

Antifouling Boyalar

Kaan Güçlüer
International Paint
Satış Yöneticisi...
20 Nisan 2017 Perşembe / 09:32

Zehirli Boyalar Seçimi ve Uygulaması

Caner MASMANACI
Teknomarin Pazarlama Sorumlusu...
24 Şubat 2017 Cuma / 18:44

Manevra Pervanelerinin Seçimi ve Montajı

Manevra pervaneleri yeni üretim teknelerin çoğunda standart donanımda yer alıyor. Peki eski teknemizde gıcır gıcır bir yeni modelin kıvraklığını yakal...
24 Ağustos 2016 Çarşamba / 17:41